رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز با تأکید بر ضرورت پیوند تجربه عملی هنرمندان با پژوهش و دانش نظری، رویداد پژوهشی «کتاب آذر» را فرصتی برای ثبت و انتقال تجربه‌های حرفه‌ای، تقویت بنیان‌های نظری و گسترش گفت‌وگوی تخصصی در حوزه گرافیک دیزاین دانست.
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل دانشگاه هنر اسلامی تبریز، نشست خبری رویداد پژوهشی و تخصصی «کتاب آذر» با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی و شهری، اعضای شورای سیاست‌گذاری، دبیران و دست‌اندرکاران این رویداد و اصحاب رسانه، روز دوشنبه ۲۷ مهرماه در سالن شهید آوینی دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار شد.
در این نشست، ضمن تشریح اهداف و محورهای فراخوان «کتاب آذر»، بر ضرورت توجه بیشتر به پژوهش در هنر، ثبت تاریخ و تجربه‌های گرافیک آذربایجان شرقی، تقویت ارتباط میان دانشگاه و جامعه حرفه‌ای و استفاده از ظرفیت هنر و طراحی در مواجهه با مسائل فرهنگی و اجتماعی تأکید شد.
پیربابائی: شناخت هنر بدون پژوهش و مستندسازی کامل نمی‌شود
دکتر محمدتقی پیربابائی، رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز، با تأکید بر اهمیت پژوهش در شناخت و توسعه هنر اظهار کرد: هنر تنها عرصه آفرینش نیست، بلکه عرصه اندیشه، شناخت و انتقال تجربه نیز به شمار می‌رود و شناخت هنر مستلزم مطالعه، پژوهش و گفت‌وگو درباره آثار و فرایند شکل‌گیری آن‌هاست.
وی با اشاره به نقش تجربه‌های حرفه‌ای در شکل‌گیری دانش هنری افزود: بخش مهمی از دانش هنر در تجربه‌های استادان، هنرمندان و فعالان حرفه‌ای شکل می‌گیرد و اگر این تجربه‌ها ثبت، تحلیل و مستند نشوند، انتقال آن‌ها به نسل‌های آینده با دشواری همراه خواهد بود.
رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز، پژوهش را بخشی از فرایند شناخت، حفظ و توسعه سرمایه فرهنگی و هنری جامعه دانست و گفت: پیشرفت هنر زمانی پایدارتر خواهد بود که تجربه عملی هنرمندان با دانش نظری و پژوهش همراه شود.
پیربابائی با اشاره به مسئولیت دانشگاه‌های تخصصی هنر در این زمینه تصریح کرد: دانشگاه نباید صرفاً محل انتقال دانش موجود باشد، بلکه باید زمینه طرح پرسش‌های تازه، شکل‌گیری دیدگاه‌های نو و گفت‌وگوی علمی و سازنده را فراهم کند.
وی ادامه داد: دانشگاه باید در کنار جامعه هنری قرار گیرد و زمینه ارتباط میان استادان، پژوهشگران، هنرمندان و نهادهای فرهنگی را فراهم کند؛ چراکه توسعه هنر و دانش هنری نیازمند همکاری و هم‌افزایی میان ظرفیت‌های مختلف است.
ضرورت شناخت ریشه‌های بومی هنر
رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز، شناخت میراث فرهنگی و هنری آذربایجان را یکی دیگر از ضرورت‌های توسعه هنر عنوان کرد و گفت: این منطقه از پیشینه‌ای ارزشمند در حوزه فرهنگ، هنر و اندیشه برخوردار است و شناخت جایگاه این میراث و بهره‌گیری از آن برای آینده، نیازمند مطالعه، تحلیل و مستندسازی است.
وی افزود: توجه به تحولات و تجربه‌های جهانی نباید موجب غفلت از داشته‌های فرهنگی و هنری خودمان شود؛ بلکه باید ضمن شناخت ریشه‌های بومی، درباره آن‌ها دانش تولید کنیم. این رویکرد به معنای تقابل سنت و نوآوری نیست، بلکه شناخت آگاهانه ریشه‌ها و بهره‌گیری از آن‌ها برای ساخت آینده است.
«کتاب آذر»؛ فراتر از یک رویداد
پیربابائی در ادامه با اشاره به جایگاه رویداد پژوهشی «کتاب آذر» اظهار کرد: اهمیت این رویداد تنها به برگزاری یک برنامه یا انتشار یک مجموعه مکتوب محدود نمی‌شود؛ بلکه فراهم کردن فرصتی برای اندیشیدن، ثبت تجربه‌ها، تقویت نقد و گسترش گفت‌وگوی تخصصی در جامعه هنری، بخش مهمی از ارزش آن است.
وی افزود: «کتاب آذر» می‌تواند زمینه‌ای برای ثبت بخشی از تجربه‌ها و دانش موجود در حوزه گرافیک دیزاین و انتقال آن به نسل‌های امروز و آینده فراهم کند.
رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز همچنین با قدردانی از همراهی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی، انجمن طراحان گرافیک استان آذربایجان شرقی، مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز و دیگر دست‌اندرکاران علمی و اجرایی، بر اهمیت همکاری میان نهادهای دانشگاهی، فرهنگی، پژوهشی و حرفه‌ای در پیشبرد اهداف این رویداد تأکید کرد.
رسانه‌ها؛ بستر گفت‌وگوی دانشگاه و جامعه
پیربابائی با اشاره به نقش رسانه‌ها در فعالیت‌های علمی و فرهنگی اظهار کرد: رسانه تنها بازتاب‌دهنده رویدادها نیست، بلکه می‌تواند میان دانشگاه، جامعه علمی و افکار عمومی ارتباط برقرار کند.
وی افزود: فعالیت‌های علمی و فرهنگی زمانی اثر اجتماعی بیشتری خواهند داشت که درباره آن‌ها گفت‌وگو شکل بگیرد و جامعه از اهمیت و نتایج آن‌ها آگاه شود. پرسش‌های دقیق رسانه‌ها، نقدهای حرفه‌ای و روایت درست فعالیت‌های علمی نیز می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های دانشگاه و جامعه هنری و ارتقای کیفیت این فعالیت‌ها کمک کند.
رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز خاطرنشان کرد: در رویدادی مانند «کتاب آذر»، هدف صرفاً برگزاری یک برنامه نیست؛ بلکه شکل‌گیری گفت‌وگویی گسترده‌تر درباره ضرورت پژوهش در هنر، اهمیت ثبت تجربه‌های حرفه‌ای و توجه به تاریخ و هویت گرافیک دیزاین است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد «کتاب آذر» گامی در مسیر تبدیل تجربه به دانش، دانش به گفت‌وگو و گفت‌وگو به میراثی ماندگار باشد و بتواند به تقویت ارتباط میان دانشگاه و جامعه هنری و گسترش پژوهش درباره تاریخ، هویت و آینده گرافیک دیزاین کمک کند.
ولی‌زاده: «کتاب آذر» با سه رویکرد مستندسازی، ظرفیت‌سازی و شبکه‌سازی شکل گرفته است
فرزاد ولی‌زاده، مدیرعامل انجمن طراحان گرافیک استان آذربایجان شرقی و دبیر رویداد «کتاب آذر»، نیز در این نشست با تشریح اهداف این رویداد گفت: «کتاب آذر» با سه هدف اصلی مستندسازی، ظرفیت‌سازی و شبکه‌سازی شکل گرفته است.
وی توضیح داد: مستندسازی تاریخ رویدادها، چهره‌ها و جریان‌های گرافیک در آذربایجان شرقی، نخستین هدف رویداد است تا تجربه‌ها و پیشینه این حوزه ثبت، مکتوب و قابل استفاده و ارجاع باشد.
ولی‌زاده، ظرفیت‌سازی را دومین هدف عنوان کرد و افزود: بسیاری از طراحان و فعالان حرفه‌ای گرافیک به دلیل اشتغال مستمر در فعالیت‌های حرفه‌ای، فرصت کافی برای ثبت و مکتوب کردن تجربه‌های خود ندارند. «کتاب آذر» می‌تواند فرصتی برای ثبت و انتقال این دانش و تجربه‌ها فراهم کند.
دبیر رویداد پژوهشی «کتاب آذر» همچنین ایجاد ارتباط میان دانشگاه‌ها، پژوهشگران و جامعه حرفه‌ای گرافیک را سومین هدف این رویداد دانست و گفت: شبکه‌سازی میان این گروه‌ها می‌تواند زمینه تعامل بیشتر و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تجربی در توسعه گرافیک استان را فراهم کند.
وی با اشاره به محورهای فراخوان اظهار کرد: آثار در چهار بخش «ترجمه مقالات»، «مطبوعات و مطالب مکتوب رسانه‌ای»، «پایان‌نامه‌های دانشگاهی» و «مقالات و جستارها» دریافت می‌شوند.
ولی‌زاده افزود: در کنار محورهای اصلی، «جایزه پژوهش در حوزه هویت بصری تبریز» و همچنین نشستی تخصصی با عنوان «نقش هویت بصری در ارتقای تاب‌آوری رسانه» نیز در بخش‌های ویژه رویداد پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به انتشار فراخوان در مهرماه گفت: فرایند دریافت آثار در آبان‌ماه انجام می‌شود و داوری آثار در آذرماه و هم‌زمان با هفته پژوهش صورت خواهد گرفت. آثار برگزیده نیز در قالب کتاب رویداد منتشر خواهند شد.
بقال‌بهتاش: پژوهش‌های گرافیک باید به ثبت تاریخ و تجربه‌های بومی کمک کنند
حامد بقال‌بهتاش، دبیر علمی رویداد «کتاب آذر»، در ادامه نشست به تشریح محورهای علمی فراخوان پرداخت.
وی اظهار کرد: بخش‌های مختلف رویداد شامل مطبوعات، پایان‌نامه، ترجمه و مطالعات پژوهشی مرتبط با گرافیک و هنرهای بصری آذربایجان شرقی است و در بخش اصلی نیز موضوعاتی همچون مطالعات بصری طراحی گرافیک در آذربایجان، تاریخ و تاریخ‌نگاری مطالعات طراحی گرافیک در آذربایجان و نشانه‌شناسی و آثارشناسی آثار طراحی گرافیک در این منطقه مورد توجه قرار گرفته است.
دبیر علمی «کتاب آذر» افزود: در بخش مطبوعات، مطالب منتشرشده در روزنامه‌ها، وبگاه‌های اینترنتی و وبلاگ‌های شخصی مرتبط با موضوع فراخوان بررسی می‌شوند. در بخش پایان‌نامه نیز چکیده پایان‌نامه‌های مرتبط با حوزه طراحی گرافیک در آذربایجان شرقی دریافت و ارزیابی خواهد شد.
وی همچنین با اشاره به بخش ترجمه گفت: ترجمه آثار مرتبط با گرافیک، از جمله مقاله‌ها، گفت‌وگوها و بخش‌هایی از کتاب‌ها، در این محور امکان ارائه دارد.
بقال‌بهتاش خاطرنشان کرد: در هر بخش یک اثر به‌عنوان اثر برگزیده انتخاب خواهد شد و آثار منتخب در برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در هفته پژوهش ارائه می‌شوند. انتشار مجموعه آثار برگزیده در قالب کتاب نیز از دیگر برنامه‌های رویداد است.
رشیدی: پژوهش هنری باید با مسائل واقعی جامعه و شهر پیوند بخورد
روح‌الله رشیدی، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز، در این نشست با تأکید بر ضرورت پیوند پژوهش‌های هنری با مسائل اجتماعی و شهری اظهار کرد: پژوهش در هنر صرفاً به بررسی و تحلیل اثر هنری محدود نمی‌شود، بلکه فرایند خلق اثر و زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و تاریخی شکل‌گیری آن را نیز دربرمی‌گیرد.
وی افزود: شناخت تاریخ و تجربه‌های گرافیک آذربایجان شرقی نیازمند مطالعه، تحلیل و مستندسازی است و رویدادهایی مانند «کتاب آذر» می‌توانند زمینه‌ای برای گردآوری و ثبت این تجربه‌ها و تبدیل آن‌ها به منابع پژوهشی فراهم کنند.
رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز با اشاره به ظرفیت هنر و گرافیک برای مواجهه با مسائل شهری گفت: موضوعاتی مانند مدیریت پسماند و آلودگی بصری می‌توانند از منظر هنر و طراحی گرافیک مورد بررسی قرار گیرند و زبان هنر می‌تواند در افزایش آگاهی عمومی و انتقال مؤثرتر پیام‌ها به شهروندان نقش داشته باشد.
رشیدی همچنین مطبوعات و رسانه‌ها را از بسترهای مهم شکل‌گیری و گسترش پژوهش در هنر دانست و افزود: گزارش‌ها، یادداشت‌ها، نقدها و مطالب تحلیلی رسانه‌ای درباره موضوعاتی مانند وضعیت بصری شهر می‌توانند زمینه توجه جدی‌تر به مسائل شهری و بررسی انتقادی آن‌ها را فراهم کنند.
وی با تأکید بر ضرورت استمرار رویداد «کتاب آذر» خاطرنشان کرد: امید است این رویداد به برنامه‌ای مستمر تبدیل شود و هر سال فرصتی برای پرداختن پژوهشگرانه و انتقادی به مسائل هنر و گرافیک استان فراهم کند.
رشیدی در پایان، ظرفیت‌های علمی و تخصصی دانشگاه هنر اسلامی تبریز در حوزه‌هایی همچون گرافیک، ارتباطات و دیگر حوزه‌های مرتبط را ارزشمند دانست و گفت: بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها در کنار تجربه‌های جامعه حرفه‌ای می‌تواند به توسعه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و شناخت دقیق‌تر مسائل منطقه کمک کند.
«کتاب آذر»؛ پیوندی میان دانشگاه، جامعه حرفه‌ای و نهادهای فرهنگی
رویداد پژوهشی و تخصصی «کتاب آذر» به همت انجمن طراحان گرافیک استان آذربایجان شرقی و با مشارکت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی، مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز و دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار می‌شود.
شورای سیاست‌گذاری این رویداد متشکل از دکتر محمدتقی پیربابائی، رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز، نعمت‌الله پایان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی، روح‌الله رشیدی، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر تبریز و کریم زینتی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن طراحان گرافیک استان است.
دبیری اجرایی رویداد بر عهده فرزاد ولی‌زاده و دبیری علمی آن بر عهده حامد بقال‌بهتاش است.
فراخوان «کتاب آذر» در چهار بخش «ترجمه مقالات»، «مطبوعات و مطالب مکتوب رسانه‌ای»، «پایان‌نامه‌های دانشگاهی» و «مقالات و جستارها» منتشر شده است و آثار برگزیده پس از داوری در قالب کتاب رویداد منتشر خواهند شد.
علاقه‌مندان برای اطلاع از شرایط ارسال آثار، شیوه‌نامه و اخبار تکمیلی می‌توانند به وب‌سایت رسمی رویداد به نشانی bookofazar.ir مراجعه کنند.